Εξωσωματική γονιμοποίηση

Εξωσωματική γονιμοποίηση

Ως εξωσωματική γονιμοποίηση ορίζεται η γονιμοποίηση ωαρίου από σπερματοζωάριο στο εργαστήριο (in vitro). Αν και θεωρητικά αυτό μπορεί να γίνει με τη χρήση ενός ωαρίου το οποίο παράγεται κατά τον φυσιολογικό κύκλο της γυναίκας, στη συνήθη κλινική πράξη χρησιμοποιούνται περισσότερα ωάρια τα οποία λαμβάνονται μετά από διέγερση των ωοθηκών με καθημερινές υποδόριες ενέσεις της υποφυσιακής ορμόνης FSH, τις οποίες κάνει η ίδια η γυναίκα για 9-12 ημέρες.

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε. 

Ακολουθεί η διαδικασία της ωοληψίας, (η οποια γινεται με ελαφρια ολικη ναρκωση) και της γονιμοποίησής τους από το  σπέρμα σε συνθήκες εργαστηρίου. Το γονιμοποιημένο πια ωάριο (ζυγώτης) καλλιεργείται για 2-6 περίπου ημέρες σε κατάλληλο καλλιεργητικό υγρό και κατόπιν μεταφέρεται στην μήτρα (εμβρυομεταφορά). Δώδεκα μέρες αργότερα γίνεται τεστ κυήσεως αίματος και αν είναι θετικό, τότε αυτό σημαίνει ότι το έμβρυο έχει εμφυτεφθεί και η εγκυμοσύνη έχει επιτευχθεί.

Πότε προτείνεται η εξωσωματική γονιμοποίηση;

Πολλά από τα προβλήματα που τυχόν προκύπτουν κατά τη διερεύνηση υπογονιμότητας, είναι δυνατόν να αντιμετωπιστούν.

Για παράδειγμα, σε περίπτωση που διαπιστώνεται πρόβλημα ωορρηξίας, είναι δυνατόν να δοθεί κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή, προς υποβοήθηση (κιτρική κλομιφαίνη, καθώς και ορμονική θεραπεία, όπως θυλακιοτρόπος ορμόνη) ενώ πρόσφατα ορισμένοι συνδυασμοί συμπληρωμάτων διατροφής είναι πολύ αποτελεσματικοί. Επίσης, μπορούν να γίνουν και κατάλληλες αλλαγές του τρόπου ζωής (μείωση του δείκτη μάζας σώματος, αποφυγή υπερβολικής γυμναστικής).

Άλλες φορές, πάλι, μπορεί να είναι δυνατή η χειρουργική επίλυση προβλημάτων που συνδέονται με υπογονιμότητα.

Μία αρχική αντιμετώπιση προ της καταφυγής στην εξωσωματική γονιμοποίηση είναι η σπερματέγχυση. Αποτελεί μία απλούστερη και λιγότερο παρεμβατική μέθοδο, η οποία ουσιαστικά παρακάμπτει προβλήματα που μπορεί να καταστήσουν προβληματική τη γονιμοποίηση. Για παράδειγμα, είναι δυνατόν να γίνει κατάλληλη επεξεργασία του σπέρματος και εισαγωγή αυτού απευθείας στην κοιλότητα της μήτρας την πλέον ενδεδειγμένη χρονική στιγμή με παράκαμψη της τραχηλικής βλέννης, που μπορεί να δρα επιβαρυντικά στην επίτευξη κύησης.  

Σε περιπτώσεις, όμως, που παρά την όποια θεραπεία δεν υπάρχει το επιθυμητό αποτέλεσμα μετά από πάροδο ενός έτους ή σε περιπτώσεις που η ποιότητα του σπέρματος είναι κακή ή οι σάλπιγγες είναι κλειστές, προτείνεται ως λύση η εξωσωματική γονιμοποίηση με ή χωρίς ICSI ( μικρογονιμοποιηση ).

Βήματα εξωσωματικής γονιμοποίησης

Αρχικά επιλέγεται το κατάλληλο πρωτόοκολο χορήγησης υποδόριων ενέσεων για παραγωγή περισσοτέρων του ενός ωαρίιων για μεγιστοποίηση των πιθανοτήτων επιτυχίας.

Με απλά λόγια αν η γυναίκα είναι μικρότερη από 35 ετών και έχει ωοθήκες καλού μεγέθους συνήθως επιλέγεται το μακρύ πρωτόκολλο που σημαίνει ότι οι υποδόριες ενέσεις δίνονται για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, αρχίζουν την 19η με 23η ημέρα του κύκλου του προηγούμενου μήνα για περίπου 26 ημέρες.

Σε μεγαλύτερες ηλικίες επιλέγεται το βραχύ πρωτόκολλο στο οποίο αρχίζουμε τις ενέσεις την 2η ημέρα του κύκλου για ένα σύνολο 9 ημερών.

Η παραγωγή πολλών ωαρίων είναι επιθυμητή, μιας και έτσι αυξάνεται σημαντικά η πιθανότητα επιτυχίας της διαδικασίας εξωσωματικής. Όσον αφορά το δοσολογικό σχήμα, αυτό καθορίζεται με κατάλληλη πρόβλεψη του βαθμού ανταπόκρισης των ωοθηκών σε συνθήκες υπερδιέγερσης. Χρειάζεται παρακολούθηση του ρυθμού αυξήσεως των ωοθυλακίων έτσι ώστε να αποφασισθεί η καταλληλότερη στιγμή για να συλλεγούν. Αυτό αποφασίζεται μέσω συχνών διακολπικών υπερηχογραφημάτων και αιματολογικών μετρήσεων της ορμόνης που εκκρίνουν αυτά, της οιστραδιόλης.

Πρέπει να αναφερθεί ότι υπάρχει η δυνατότητα λήψης μικρότερης ποσότητας φαρμάκων για ελαχιστοποίηση της πιθανότητος να συμβεί η συνηθέστερη επιπλοκή, η οποία είναι η υπερδιέγερση των ωοθηκών ( παραγωγή πολύ μεγάλου αριθμού ωαρίων συνήθως πάνω από 20 ) χωρίς αυτό να λειτουργεί σε βάρος του βαθμού επιτυχίας της εξωσωματικής γονιμοποίησης (ήπια μέθοδος εξωσωματικής γονιμοποίησης).

Το επόμενο βήμα είναι η κατάλληλη ωρίμανση και λήψη τελικά των ωαρίων. Για να γίνει η ωρίμανση, μία ημέρα μετά το τέλος των ενέσεων παραγωγής ωαρίων πραγματοποιείται ένεση χοριακής γοναδοτροπίνης (hCG) και ακολουθεί η ωοληψία η οποία συνήθως πραγματοποιείται σε ένα χρονικό διάστημα 36-38 ωρών από την ένεση της hCG. Η ωοληψία γίνεται διακολπικά με την καθοδήγηση υπερήχου και εκτελείται υπό συνθήκες ελαφριάς αναισθησίας έτσι ώστε να είναι εντελώς ανώδυνη.

Στη συνέχεια αμέσως μετά την ωοληψία γίνεται κατάλληλη επεξεργασία των ωαρίων και του σπέρματος στο εργαστήριο, προκειμένου να γίνει η γονιμοποίηση και η δημιουργία εμβρύων.  Συγκεκριμένα,  τα ωάρια επωάζονται μαζί με το σπέρμα σε κατάλληλο μέσο καλλιέργειας, στο οποίο και πραγματοποιείται η γονιμοποίηση. Η μέθοδος της μικρογονιμοποίησης ( ICSI) συνιστάται κυρίως σε περιπτώσεις ανδρικής υπογονιμότητας. Περιλαμβάνει την απευθείας έγχυση του σπερματοζωαρίου μέσα στο ωάριο και εφαρμόζεται σε επιλεγμένες περιπτώσεις κατά τις οποίες υπάρχει περιορισμός στην κινητικότητα και στον αριθμό των διαθέσιμων σπερματοζωαρίων.

Αφού πραγματοποιηθεί η γονιμοποίηση, ακολουθεί η καλλιέργεια και πολλαπλασιασμός του γονιμοποιημένου ωαρίου σε κατάλληλο μέσον για περίπου 2 μέχρι 6 ημέρες.

Συνήθως, αρκεί η καλλιέργεια των εμβρύων έως την 2η με 3η ημέρα της ζωής τους πριν αυτά μεταφερθούν από τον γυναικολόγο μέσα στην μήτρα. Άλλοτε, πάλι, χρησιμοποιείται η μέθοδος της βλαστοκύστης, κατά την οποία το γονιμοποιημένο ωάριο καλλιεργείται για περισσότερες ημέρες (5 με 6), μέχρι, δηλαδή το στάδιο της βλαστοκύστης. Η μέθοδος αυτή πλεονεκτεί σε επιλεγμένες περιπτώσεις σε σχέση με την κλασσικά χρησιμοποιούμενη μέθοδο, ειδικά σε περιπτώσεις γυναικών με επαναλαμβανόμενες αποτυχημένες προσπάθειες εξωσωματικών.

Πρέπει να  αναφερθεί ότι με τη βοήθεια, ασφαλώς, της τεχνολογίας και τη χρήση ειδικών τεχνικών είναι στη διάθεση των ειδικών διάφορες μέθοδοι αξιολόγησης της μορφολογίας και ποιότητας των εμβρύων, οπότε και διευκολύνεται η επιλογή των καλυτέρων και πιο δυνατών ποιοτικά. Τα έμβρυα τα οποία δεν θα επιλεγούν για μεταφορά στη μήτρα μπορούν να καταψυχθούν και φυλαχθούν κάτω από ελεγχόμενες συνθήκες, και είναι διαθέσιμα, ασφαλώς, για μελλοντική χρήση εφόσον όμως είναι πολύ καλά ποιοτικά. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις, κυρίως όταν και στα δύο μέλη του ζευγαριού υπάρχουν γονίδια κληρονομικών νοσημάτων όπως για παράδειγμα το στίγμα της μεσογειακής αναιμίας υπάρχει τώρα η δυνατότητα της βιοψίας του εμβρύου (PGD) από τον εμβρυολόγο του κέντρου την 3η ημέρα της ζωής τους για γενετικό έλεγχο και τοποθέτηση μόνο των υγιών εμβρύων δύο ημέρες αργότερα δηλαδή κατά την 5η ημέρα της ζωής τους.  

Ακολουθεί η εμβρυομεταφορά, δηλαδή η μεταφορά του ενός ή περισσοτέρων εμβρύων μέσω ενός λεπτού καθετήρα στη μήτρα της γυναίκας, με την καθοδήγησης υπερήχου από την περιοχή της κοιλιάς και χωρίς τη χρήση αναισθησίας.

Η εμβρυομεταφορά μπορεί να πραγματοποιηθεί  τη δεύτερη, τρίτη ή πέμπτη ημέρα μετά την ωοληψία (οπότε το έμβρυο βρίσκεται αντίστοιχα στο στάδιο των 2-4 και 4-8 κυττάρων και στο στάδιο της βλαστοκύστης αντίστοιχα).  Ο αριθμός των μεταφερόμενων εμβρύων εξαρτάται από πολλούς παράγοντες (ηλικία γυναίκας, ιατρικό ιστορικό, αριθμός διαθέσιμων εμβρύων), ενώ το επιτρεπόμενο όριο όσον αφορά τον ανώτατο αριθμό τους καθορίζεται νομικά και διαφέρει από χώρα σε χώρα.

Συγκεκριμένα για την Ελλάδα, το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο είναι 3  έμβρυα μέχρι την ηλικία των 40 ετών και 4 έμβρυα για τις γυναίκες άνω των 40 ετών, ενώ δεν επιτρέπεται η εξωσωματική γονιμοποίηση σε ηλικίες άνω των 50 ετών. Επίσης, χορηγούνται στη γυναίκα διάφορα φάρμακα που δρουν επιβοηθητικά μετά την εμβρυομεταφορά, όπως η προγεστερόνη.

Η εξωσωματική αναπαραγωγή αποτελεί μία μέθοδο γονιμοποίησης με τεχνητό τρόπο που έχει πλέον εδραιωθεί στη συνήθη κλινική πράξη και είναι αποδεκτή ως θεραπεία από την πλειοψηφία των υπογόνιμων ζευγαριών. Σε αυτό συμβάλλουν ιδιαίτερα, τα αναφερόμενα υψηλά ποσοστά επιτυχίας που τη χαρακτηρίζουν, αλλά και οι εμπεριστατωμένες διαβεβαιώσεις ότι πρόκειται για μία ασφαλή ιατρική τεχνική, τόσο για τη γυναίκα που υποβάλλεται σε θεραπεία, όσο και για τα παιδιά που γεννιούνται.

 

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Επικοινωνήστε μαζί μας

Πού θα μας βρείτε

Σώρου 3-5,
Μαρούσι 15125
Τηλ. 210 6777747

banner io6 greek

Ιατρικό Κέντρο για όλες τις γυναίκες

Το γυναικολογικό ιατρείο Women's Care ( πρώην Group- Practice) δημιουργήθηκε το 1997, αρχικά από τον Στέλιο Γρηγοράκη και τη Sabine Wünschmann.

Εγγραφή στο Newsletter

Εισάγετε το email σας προκειμένου να λαμβάνετε όλες τις ενημερώσεις μας για επιστημονικές εκδηλώσεις και προσφορές. O ιστότοπος μας ειναι GDPR compliant.
©2018 Womens Care - All Rights Reserved